Trồng rừng đặc dụng tăng vọt 130%
FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Trồng hoa màu dưới ruộng, thu hàng trăm triệu đồng
Chiều 14.1, trận đấu derby phố biển giữa Trường ĐH Nha Trang và Trường ĐH Khánh Hòa đã thu hút hàng trăm sinh viên đến cổ vũ. Trong trận bóng tâm điểm xác định tấm vé thứ 2 vào bán kết, cả hai đội đã có màn trình diễn trên sân cỏ rất đẹp mắt, tôn trọng đối thủ. Hai đội bóng phố biển đã thể hiện và lan tỏa thông điệp "Chơi đẹp – Thắng đẹp – Cổ vũ đẹp" của giải đấu. Mặc dù thời tiết trong trận derby phố biển có mưa lớn gây ảnh hưởng đến việc triển khai bóng nhưng cả hai đội đều thể hiện tinh thần vì màu cờ sắc áo, thi đấu nhiệt huyết, cống hiến những pha bóng đẹp dành tặng khán giả đang theo dõi. Điều khiển trận derby phố biển là trọng tài chính Nguyễn Kim Việt Bảo. Ông cho biết, trận đấu giữa Trường ĐH Nha Trang và Trường ĐH Khánh Hòa là trận bóng đẹp trong khuôn khổ bảng C (vòng loại khu vực Nam Trung bộ - Tây nguyên). Cả 2 đội đều thể hiện tinh thần thể thao fair-play và các cầu thủ có chất lượng chuyên môn cao hơn năm trước. "Hai đội thể hiện đúng slogan của giải là "Chơi đẹp – Thắng đẹp – Cổ vũ đẹp". Các em thi đấu trên tinh thần quyết liệt nhưng tôn trọng mọi quyết định của trọng tài đưa ra trên sân. Cả hai đội thi đấu đều tập trung chuyên môn, không có những tình huống tiểu xảo, không có thẻ vàng nào được rút ra trong trận đấu", trọng tài Bảo chia sẻ.Ông Bảo thông tin thêm, các trận bóng diễn ra tại vòng loại khu vực Nam Trung bộ - Tây nguyên đều là những trận bóng hay. Các bàn thắng tại giải đấu đều là những tình huống phối hợp, triển khai từ sân nhà đến khung thành đối phương và từ những pha sút phạt, chứng tỏ các cầu thủ đã tập luyện tốt chiến thuật của đội nhà. Trận derby phố biển là trận bóng với thế trận đôi công, cả hai đội đều có những pha phối hợp treo bóng bổng uy hiếp khung thành đối phương. Không thể không kể đến tinh thần cổ vũ của đội ngũ cổ động viên, bầu không khí tại SVĐ Trường ĐH Nha Trang luôn sôi động từ những tiếng hò reo, tiếng trống giòn giã trên khán đài.Kết thúc trận đấu, Trường ĐH Nha Trang giành chiến thắng chung cuộc 2-0 trước Trường ĐH Khánh Hòa, giành suất thứ 2 vào bán kết vòng loại. Mặc dù, Trường ĐH Khánh Hòa phải dừng chân tại giải đấu nhưng các cầu thủ vẫn chung vui, chúc mừng Trường ĐH Nha Trang vào bán kết. Với tinh thần thể thao fair-play, cả 2 đội nhận được những tràng pháo tay, tán dương của khán giả sau trận đấu derby kịch tính...Tại khuôn khổ bảng C (vòng loại khu vực Nam Trung bộ - Tây nguyên) đã có 4 đội bóng vào bán kết, gồm: Trường ĐH Nha Trang, Trường ĐH Quy Nhơn, Trường ĐH Đà Lạt và Trường CĐ Du lịch Nha Trang. Trận bán kết 1 là trận đấu giữa Trường ĐH Nha Trang và Trường CĐ Du lịch Nha Trang; trận bán kết 2 là trận đấu giữa Trường ĐH Quy Nhơn và Trường ĐH Đà Lạt sẽ diễn ra vào chiều 16.1.Vòng loại giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO có 66 đội sẽ chia vào 6 bảng thi đấu theo khu vực địa lý từ ngày 28.12.2024 đến 18.1.2025. Cụ thể gồm khu vực phía bắc (từ ngày 30.12.2024 - 10.1.2025 tại sân Trường ĐH Thủy Lợi); khu vực Duyên hải miền Trung (từ ngày 6.1 - 12.1.2025 tại sân Quân khu 5 - Đà Nẵng); khu vực Nam Trung bộ và Tây nguyên (10.1 - 18.1.2025 tại sân Trường ĐH Nha Trang); khu vực Đông Nam bộ (4.1 - 12.1.2025 tại SVĐ Bàu Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu); khu vực Tây Nam bộ (8.1 - 17.1.2025 tại SVĐ Cần Thơ) và khu vực TP.HCM (28.12.2024 - 15.1.2025 sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng) để chọn ra 11 đội cùng với đội chủ nhà Trường ĐH Tôn Đức Thắng tranh vòng chung kết giải từ 1.3 - 16.3.2025.
BOT Phú Hữu sắp thu phí trên đường độc đạo, doanh nghiệp đồng loạt kêu cứu
Sau khi vượt qua vòng đấu bảng để có mặt ở vòng chính nội dung đơn nam giải cầu lông quốc tế Singapore, Nguyễn Tiến Minh (hạng 338 thế giới) thất thủ trước tay vợt hạt giống số 8 Kai Cheng (hạng 87 thế giới) với tỷ số 0-2 (15/21, 17/21). "An ủi" cho Tiến Minh khi bà xã của anh là tay vợt Vũ Thị Trang vẫn tiến bước ở nội dung đơn nữ. Ở trận đấu mở màn vòng chính nội dung đơn nữ diễn ra hôm nay, Vũ Thị Trang (hạng 129 thế giới) vượt qua tay vợt Yuan Chi-iao (Đài Loan, hạng 182 thế giới) với tỷ số 2-0 (21/17, 21/14). Chiến thắng này đưa Vũ Thị Trang giành quyền vào vòng 16 tay vợt mạnh nhất nội dung đơn nữ. Đối thủ của cô ở trận sắp tới là tay vợt Lin Sih-yun (Đài Loan, hạng 92 thế giới). Với sự hỗ trợ của Nguyễn Tiến Minh, Vũ Thị Trang hứa hẹn thi đấu bùng nổ để giành vé vào vòng tứ kết. Ngoài Vũ Thị Trang và Nguyễn Tiến Minh, cầu lông Việt Nam còn có các gương mặt tham dự giải cầu lông quốc tế Singapore là Phan Phúc Thịnh, Trần Hoàng Kha (đơn nam), Lê Ngọc Vân (đơn nữ) nhưng đều dừng bước ở vòng loại. Việc tham dự các giải quốc tế nhằm giúp các tay vợt Việt Nam ngoài cọ xát, tích lũy kinh nghiệm còn tích lũy điểm, cải thiện thứ hạng để đủ điều kiện tham dự các giải quốc tế sắp tới. Từ ngày 25.2 đến 3.3, nữ tay vợt số 1 Việt Nam Nguyễn Thùy Linh góp mặt tranh tài ở giải cầu lông Đức mở rộng. Nhờ có thứ hạng cao (hạng 29 thế giới), Nguyễn Thùy Linh đủ điều kiện tham dự, không những vào thẳng vòng chính mà còn được chọn là hạt giống số 6 nội dung đơn nữ. Giải đấu này nằm trong hệ thống BWF World Tour Super 300 có tổng tiền thưởng lên tới 240.000 USD trong khi giải cầu lông quốc tế Singapore mà Vũ Thị Trang, Nguyễn Tiến Minh tham dự thuộc hệ thống Challenge có tổng tiền thưởng chỉ 25.000 USD.
Trong tuần, giá cà phê có 3 phiên tăng, kỳ hạn tháng 6 có tổng mức tăng 150 USD và xen giữa là 2 phiên giảm 72 USD. Như vậy, kết quả giao dịch cả tuần này giá cà phê tăng 78 USD/tấn. Sau 3 tuần giảm liên tiếp, xu hướng giá cà phê tăng đã quay trở lại.
Bảo vệ bản quyền hình ảnh cầu thủ, nâng tầm thương hiệu bóng đá Việt Nam
Tại miền Trung - Tây nguyên, giá heo hơi trong khoảng 58.000 - 61.000 đồng/kg, hầu hết các địa phương đang duy trì ở mức cũ. Riêng tỉnh Bình Định tăng nhẹ 1.000 đồng lên mức 59.000 đồng/kg. Giá heo thấp nhất khu vực được thương lái tại Huế, Quảng Nai, Bình Định, Quảng Ngãi và Khánh Hòa cùng thu mua 58.000 đồng/kg. Trong khi đó, mức giá cao nhất khu vực thuộc về Lâm Đồng và Bình Thuận với 61.000 đồng/kg.

Thuê 5 ô tô rồi đem cầm cố, chiếm đoạt gần 3 tỉ đồng
Vàng SJC giảm mạnh trong lúc ngóng tin Nghị định 24
Ngày 18.1, theo nguồn tin của PV Thanh Niên, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Kon Tum đã có công văn yêu cầu UBND H.Kon Plông (Kon Tum) phối hợp, cung cấp thông tin về Công ty CP Tập đoàn Vị Trí Vàng; Công ty CP Thuận Thiên Kon Tum (cùng ở số 38 đường Phạm Văn Đồng, TT.Măng Đen, H.Kon Plông); HTX cà phê sạch Măng Đen (thôn Kon Plông, xã Hiếu, H.Kon Plông)...Cụ thể, Cơ quan CSĐT đề nghị cung cấp toàn bộ hồ sơ đăng ký kinh doanh, danh sách cổ đông, nhân sự; hồ sơ đăng ký bổ sung, thay đổi từ khi thành lập đến nay; đến thời điểm này hợp tác xã còn đăng ký hoạt động hay không?Cơ quan điều tra cũng đề nghị cung cấp thông tin các công ty, đơn vị nói trên có đăng ký đầu tư, xin giao đất, cho thuê đất trên địa bàn H.Kon Plông hay không. Nếu có, đề nghị đơn vị cung cấp các tài liệu liên quan. Thời gian qua, có nhiều người làm đơn tố giác tội phạm gửi tới cơ quan công an, đề nghị làm rõ các dấu hiệu vi phạm của ông Trần Văn Quỳnh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Vị Trí Vàng. Từ những đơn thư tố giác trên, cơ quan công an đã vào cuộc điều tra và đề nghị UBND H.Kon Plông phối hợp cung cấp thông tin.Trao đổi với PV Thanh Niên vào chiều 18.1, ông Trần Văn Quỳnh cho rằng những người tố giác ông là cổ đông từng góp vốn làm ăn chung. Thời điểm làm ăn thuận lợi, các cổ đông không có ý kiến gì nhưng khi công ty gặp khó khăn, thua lỗ thì nhiều cổ đông lấy lý do để xin rút vốn. "Thứ nhất, làm ăn với nhau phải theo điều lệ. Thứ hai là phải có thời gian. Tôi vẫn đồng ý cho mọi người rút vốn. Những người tham gia tố cáo tôi đều tham gia điều hành công ty, chứ không phải tôi cầm tiền của họ rồi làm một mình. Khi công ty bắt đầu khó khăn, phải bù thêm tiền để hoạt động thì họ tìm cách tự rút khỏi công ty. Tuy nhiên, một thời gian sau, khi thấy công ty vẫn phát triển thì họ mới làm những động thái này", ông Quỳnh nói.Theo ông Quỳnh, vụ việc đang được công an tiến hành điều tra. Các bên liên quan cũng đã đến làm việc với cơ quan chức năng. Khi cơ quan công an yêu cầu, công ty đều cung cấp hết các hồ sơ cần thiết."Ví dụ như mình làm tất cả những việc đấy, mình sử dụng tiền của công ty rồi mình đóng cửa, không kinh doanh nữa, công ty thất bại, lúc đấy có thể quy kết mình sử dụng vốn sai mục đích, hay là không còn khả năng vận hành doanh nghiệp. Công ty vẫn đang hoạt động, dù có khó khăn mình vẫn đang phải đương đầu. Cho nên anh em tố thì cũng không thể quy kết là lừa đảo hay thế nọ thế kia được", ông Quỳnh nói.Công ty CP Tập đoàn Vị Trí Vàng có vốn điều lệ 100 tỉ đồng, HTX cà phê sạch Măng Đen có vốn điều lệ 30 tỉ đông. Người đại diện pháp luật của 2 đơn vị này là ông Trần Văn Quỳnh.
Quận đầu tiên của TP.HCM công bố kế hoạch tuyển sinh đầu cấp
Ngày 7.1, Sở Y tế TP.HCM thông tin, Human metapneumo vi rút (HMPV) đang gây bệnh ở một số quốc gia không phải là vi rút mới, từng được phát hiện là một trong những tác nhân gây viêm hô hấp ở trẻ em trong các năm 2023 và 2024 tại TP.HCM. Nhưng tác nhân gây bệnh hô hấp này chiếm tỷ lệ thấp so với các tác nhân khác.Theo Sở Y tế TP.HCM, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm tại TP.HCM năm 2024 ghi nhận số ca viêm đường hô hấp dao động từ 16.000 - 18.000 ca/tháng, và gia tăng trong 3 tháng cuối năm. Sở Y tế TP.HCM nhận định, các bệnh hô hấp có xu hướng gia tăng khi thời tiết chuyển lạnh. Tuy nhiên hiện tại chưa ghi nhận những biến động bất thường về số ca mắc cũng như tình trạng bệnh nặng tại các bệnh viện.Về tác nhân gây bệnh, kết quả báo cáo từ chương trình nghiên cứu tác nhân viêm phổi cộng đồng hợp tác giữa Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) với Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa, Viện Pasteur Nha Trang, và Trung tâm bệnh truyền nhiễm quốc gia Singapore (thuộc dự án PREPARE) cho thấy vẫn là các vi rút và vi khuẩn phổ biến.Cụ thể, kết quả xét nghiệm 103 bệnh nhân viêm phổi cộng đồng (gồm 56 trẻ em và 47 người lớn) nhập viện từ tháng 7 - 12. 2024 tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM cho thấy: HMPV chiếm tỷ lệ nhỏ (12,5% ở trẻ em) so với các tác nhân gây viêm phổi cộng đồng khác. Các tác nhân phổ biến hơn được tìm thấy ở trẻ em như vi khuẩn H. influenzae (71,4%), S. pneumoniae (42,9%), vi rút cúm A (25%), rhinovirus (44,6%), RSV (41,1%),... Tác nhân phổ biến ở người lớn là vi khuẩn H. influenzae (42,6%), S. pneumoniae (27,7%) và vi rút cúm A (48,9%).Ngoài ra, trong đợt bùng phát viêm hô hấp trẻ em vào cuối năm 2023 tại TP.HCM, kết quả giám sát cũng ghi nhận tình trạng đa dạng tác nhân vi rút thường gặp, trong đó tác nhân HMPV cũng được phát hiện với tỷ lệ 15%. Tuy nhiên, Sở Y tế TP.HCM khuyến cáo không chủ quan trước những diễn biến dịch bệnh hô hấp do HMPV có thể xảy ra. Sở đã chỉ đạo Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) và các đơn vị y tế tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, sẵn sàng triển khai hoạt động kiểm dịch y tế tại sân bay và cảng biển, nhằm phát hiện sớm và ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh (nếu có).Bên cạnh đó, các đơn vị tiếp tục các hoạt động giám sát dịch tễ nội địa, bao gồm giám sát số ca viêm hô hấp, số ca viêm hô hấp cấp tính nặng nhập viện, giám sát các tác nhân gây viêm hô hấp và giám sát các sự kiện như phát hiện chùm ca bệnh trong trường học, nhà máy, cộng đồng để có biện pháp xử lý kịp thời.HMPV là một loại vi rút thuộc họ Pneumoviridae, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2001. HMPV có liên quan đến vi rút hợp bào hô hấp (RSV) và là một trong các tác nhân gây viêm nhiễm đường hô hấp trên và dưới cho trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm.Về cơ chế lây bệnh, vi rút này lây lan từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt nhiễm vi rút, với nguy cơ gia tăng cao trong mùa đông và đầu mùa xuân.Các triệu chứng thường gặp bao gồm ho, sổ mũi hoặc nghẹt mũi, đau họng, sốt và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể gây viêm phổi nặng.Theo Sở Y tế TP.HCM, hiện nay, HMPV chưa có vắc xin phòng ngừa hoặc thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, việc thực hiện các biện pháp phòng dịch theo khuyến cáo của ngành y tế là điều quan trọng.
xem dư bao thơi tiêt
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư